Η επισκληρίδιος αναλγησία (αναισθησία) στη μαιευτική, έχει τα τελευταία χρόνια αλλάξει ριζικά τη διαχείριση του πόνου και το βίωμα του τοκετού της μητέρας.
Η μητέρα μπορεί πλέον να ζήσει ως ευχάριστη και ανώδινη εμπειρία την όλη διαδικασία του τοκετού, συμμετέχοντας ταυτόχρονα στη γέννηση του παιδιού της ως το τέλος.
Η τοποθέτηση του καθετήρα μέσω του οποίου διοχετεύονται τα αναισθητικά φάρμακα γίνεται μια φορά στην αρχή του τοκετού, προτού οι ωδίνες γίνουν πολύ έντονες και βγαίνει μετά το πέρας του τοκετού. Είναι μια διαδικασία η οποία με καλή συνεργασία της ασθενούς δεν είναι ιδιαίτερα επίπονη.
Με την επισκληρίδιο, η επίτοκη μπορεί να αισθάνεται ως ένα βαθμό τις ωδίνες χωρίς όμως να πονάει, διατηρεί συνήθως την κινητικότητα των κάτω άκρων και μπορεί να εξωθεί ενεργά στο τελευταίο στάδιο του τοκετού.
Αφού γίνει μια τοπική αναισθησία στο δέρμα χαμηλά πίσω στην πλάτη με μια μικρή βελόνα, εισάγεται ο καθετήρας στον επισκληρίδιο χώρο.
Τα αναισθητικά φάρμακα, τα οποία δεν επηρεάζουν το έμβρυο, καθώς δεν δίνονται ενδοφλέβια, διοχετεύονται μέσω ενός μικρού πλαστικού καθετήρα στον επισκληρίδιο χώρο, αναισθητοποιώντας έτσι τα διάφορα νεύρα που περνούν από εκεί.
Ο επισκληρίδιος χώρος στην σπονδυλική στήλη είναι ο χώρος που περιβάλλει τη σκληρά μήνιγγα.
Ο καθετήρας τοποθετείται μέσω μιας μικρής βελόνης, ανάμεσα από δύο σπονδύλους χαμηλά στην πλάτη. Δεν υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού του νωτιαίου μυελού αφού ο καθετήρας περνάει πολύ πιο χαμηλά από το σημείο που τελειώνει ο νωτιαίος μυελός.
Με αυτήν την τεχνική υπάρχει συνεχής έλεγχος του πόνου, η μητέρα είναι ήρεμη και συνεργάσιμη, το νεογνό δεν επιβαρύνεται με γενική αναισθησία, ενώ μπορεί ανά πάσα στιγμή με την ίδια αναισθησία να γίνει και καισαρική τομή αν χρειαστεί.
Μια όχι συχνή αλλά γνωστή παρενέργεια της επισκληριδίου είναι οι πονοκέφαλοι, οι οποίοι όμως είναι ακίνδυνοι και διαρκούν 2 με 8 ημέρες. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο αναισθησιολόγος θα βοηθήσει με διάφορες τεχνικές ώστε να σταματήσουν οι πόνοι (ενυδάτωση, παυσίπονα, blood patch).
Επίσης κάποιες φορές μπορεί να επιμείνει για μερικές ημέρες κάποιος ήπιος πόνος στην πλάτη κοντά στο σημείο του καθετήρα αλλά είναι παροδικός και χωρίς να δημιουργεί κάποιο μελλοντικό πρόβλημα.
Αντένδειξη για επισκληρίδιο αναλγησία έχουν οι επίτοκες με προβλήματα αιμόστασης, χαμηλά αιμοπετάλια, φλεγμονή στην περιοχή ή κάποια προηγούμενη χειρουργική επέμβαση στη σπονδυλική στήλη.
Η επισκληρίδιος είναι η πιο ασφαλής και διαδεδομένη τεχνική μαιευτικής αναλγησίας αυτή τη στιγμή, εφαρμόζεται από εξειδικευμένους πλέον αναισθησιολόγους και δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να φοβίζει τις μέλλουσες μητέρες.
