HPV Εμβόλιο

Εμβόλιο HPV

Τα στελέχη 16 και 18 του HPV, προκαλούν περίπου 70% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας και 50% των προκαρκινικών βλαβών του τραχήλου. Για τα στελέχη 31, 33, 45, 52 και 58, πιστεύεται ότι είναι υπεύθυνα για ακόμα 19% των διηθητικών καρκίνων του τραχήλου. Ακόμα, τα παραπάνω στελέχη του HPV ευθύνονται για το 30-40% των καρκίνων του αιδοίου και το 70% των καρκίνων του κόλπου.

Τα στελέχη 6 και 11 προκαλούν το 90% των γεννητικών κονδυλωμάτων.

Το εμβόλιο έναντι του HPV που κυκλοφορεί στην ελληνική αγορά είναι το HPV9, το οποίο στοχεύει σε 9 διαφορετικά στελέχη (6,11,16,18,31,33,45,52,58).

Γυναίκες & εμβόλιο HPV

Για να έχουμε τα καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά στην ανοσοποίηση έναντι του HPV στη γεννητική περιοχή, ο εμβολιασμός θα πρέπει να γίνεται πριν από την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας. Παρ’όλ’αυτά, ο εμβολιασμός είναι ασφαλής και αποτελεσματικός σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας αν και το συνολικό όφελος είναι λιγότερο απ΄ότι στις μικρότερες ηλικίες, δεδομένου ότι κατά τη διάρκεια μιας επαφής η πιθανότητα μόλυνσης από τον HPV, είναι πολύ μεγάλη ακόμα και με χρήση προφυλακτικού.

Όσον αφορά στην προστασία από το στοματοφαρυγγικό HPV, ο εμβολιασμός είναι αποτελεσματικός κατά 93%, χωρίς όμως ακόμα να έχει εκτιμηθεί η μείωση της επίπτωσης του στοματοφαρυγγικού καρκίνου.

Αρχικά η ευαισθητοποίηση ξεκίνησε από τον συστηματικό εμβολιασμό των κοριτσιών πριν την έναρξη των ερωτικών επαφών.

Άντρες & εμβόλιο HPV

Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον για τον εμβολιασμό επικεντρώνεται και στα αγόρια, σε μια προσπάθεια να μειωθεί ο επιπολασμός στον πληθυσμό. Πράγματι οι μελέτες δείχνουν ότι οι τίτλοι αντισωμάτων μετά από τον εμβολιασμό σε αγόρια είναι συγκρίσιμοι με αυτούς των κοριτσιών.

Στην Ελλάδα, προτείνεται ο συστηματικός εμβολιασμός των αγοριών από την ηλικία των 9 μέχρι 18 ετών σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων.

Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται δραστικά η πιθανότητα λοίμωξης μεταξύ των δύο φύλων και κατά συνέπεια επίσης μειώνεται δραστικά η πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνων του τραχήλου μήτρας, αιδοίου, πέους και στοματοφάρυγγα.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2023, ισχύουν τα ακόλουθα:

Εμβόλιο ιού ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) (Μικρότερη ηλικία χορήγησης: 9 έτη)

• Ο εμβολιασμός έναντι του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων ενδείκνυται σε αγόρια και κορίτσια για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, καθώς επίσης και των καρκίνων του στοματοφάρυγγα, του πρωκτού και του πέους, όπως και καλοήθων νοσημάτων σχετιζόμενων με τον ιό. Η μέγιστη προστασία επιτυγχάνεται εφόσον ο εμβολιασμός ολοκληρωθεί πριν την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας. Στη χώρα μας διατίθεται το εννεαδύναμο (HPV9) εμβόλιο HPV.
• Ο εμβολιασμός HPV συστήνεται για αγόρια και κορίτσια στην ηλικία 9–11 ετών. Σε περίπτωση που ο εμβολιασμός δεν γίνει στη συνιστώμενη ηλικία, μπορεί να γίνει αναπλήρωση έως την ηλικία των 18 ετών. Επισημαίνεται ότι το εμβόλιο HPV αποζημιώνεται πλήρως σε αγόρια και κορίτσια ηλικίας 15- 18 ετών μέχρι 31.12.2024. Ο περιορισμός στην αποζημίωση δεν αφορά τις ομάδες αυξημένου κινδύνου που περιγράφονται στη συνέχεια.
• Σχήμα εμβολιασμού με HPV (HPV9) ανάλογα με την ηλικία έναρξης του εμβολιασμού:
  •  Έναρξη εμβολιασμού <15 ετών: 2 δόσεις με μεσοδιάστημα 6 μηνών (σχήμα 0, 6). Σε περίπτωση που οι 2 δόσεις γίνουν με μεσοδιάστημα μικρότερο από 5 μηνών απαιτείται και 3^η δόση 
τουλάχιστον 3 μήνες μετά.
  •  Έναρξη εμβολιασμού ≥15 ετών: 3 δόσεις (σχήμα 0, 1–2, 6 μήνες).
• Σε ειδικές περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου συνιστάται εμβολιασμός έναντι του HPV σε άτομα ηλικίας 9–26 ετών σε σχήμα 3 δόσεων (0, 1–2, 6 μήνες) (βλ. ομάδες αυξημένου κινδύνου—λοίμωξη HPV). 
Το εμβόλιο έναντι του HPV δεν συνιστάται κατά την κύηση, ωστόσο δεν είναι απαραίτητο να προηγείται test εγκυμοσύνης πριν την έναρξη του εμβολιασμού. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί εγκυμοσύνη, μετά τη χορήγηση του εμβολίου, δεν συνιστάται διακοπή της, αλλά ο εμβολιασμός συμπληρώνεται μετά την ολοκλήρωσή της.

Το ιστορικό προηγούμενου παθολογικού τεστ Παπανικολάου, κονδυλωμάτων ή μόλυνσης από τον ιό HPV, δεν είναι αντένδειξη για τον εμβολιασμό. Βέβαια σε αυτές τις περιπτώσεις η προστασία δεν είναι εξ’ίσου αποτελεσματική.
Αν και δεν συνιστάται ο εμβολιασμός κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, σε περίπτωση τυχαίου εμβολιασμού, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας . Επίσης κατά τη διάρκεια του θηλασμού δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα.

Παρενέργειες & εμβόλιο HPV

‘Οσον αφορά στις παρενέργειες, η πλειοψηφία αυτών αναφέρονται ως ήπιες. Στις σοβαρές περιλαμβάνονται, ο πονοκέφαλος, η ναυτία, ο έμετος, η ζαλάδα και η καταβολή, ενώ δεν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης του συνδρόμου Guillain- Barré (Slade BA, Leidel L,Vellozzi C,et al. Post licensure safety surveillance for quadrivalent human papilloma virus recombinant vaccine. JAMA 2009; 302:750).

Επιπλέον, σύμφωνα με μια Σουηδο-Δανική έρευνα 4 τεσσάρων εκατομμυρίων γυναικών, ηλικίας 10 με 44 ετών, το τετραδύναμο HPV εμβόλιο δεν σχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο νευρολογικών εκφυλιστικών παθήσεων (Scheller NM, Svanström H, Pasternak B, et al. Quadrivalent HPV vaccination and risk of multiple sclerosis and other demyelinating diseases of the central nervous system. JAMA 2015; 313:54).

Συμπερασματικά, το εμβόλιο έναντι του HPV ιού, είναι ένα ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο, που συμβάλλει δραστικά στην εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και γι’αυτό θα πρέπει τουλάχιστον όλα τα νεαρά κορίτσια να εμβολιάζονται συστηματικά.