Καρκίνος ενδομητρίου της μήτρας

Καρκίνος ενδομητρίου μήτρας

Πρόκειται για κακοήθειες που αφορούν το εσωτερικό του σώματος της μήτρας, το οποίο ονομάζεται ενδομήτριο.

Συχνότητα και ηλικία

Είναι ο πιο συχνός γυναικολογικός καρκίνος στις ανεπτυγμένες χώρες, με επίπτωση 12,9 ανά 100.000 γυναίκες και μέση ηλικία διάγνωσης τα 61 χρόνια. Παρ᾽όλα αυτά, μπορεί να εμφανιστεί και σε γυναίκες πολύ νεότερες που είναι σε αναπαραγωγική ηλικία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, που συνήθως διαγιγνώσκονται σε πρώιμο στάδιο και σε ορισμένες περιπτώσεις, η θεραπεία μπορεί να είναι συντηρητική μέχρι η γυναίκα να τεκνοποιήσει. Μετά τον τοκετό συνιστάται η αφαίρεση της μήτρας.

Ο πιο κοινός τύπος και με την καλύτερη πρόγνωση, είναι το ενδομητριοειδές αδενοκαρκίνωμα και συναντάται σε πάνω από 80% των περιπτώσεων καρκίνων ενδομητρίου.
Εκτός από τον καρκίνο του ενδομητρίου (το εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας) υπάρχουν και άλλοι λιγότερο συχνοί καρκίνοι μήτρας που αφορούν το σώμα της μήτρας, όπως τα σαρκώματα και των οποίων η αντιμετώπιση είναι παρόμοια με αυτή του καρκίνου του ενδομητρίου.

Παράγοντες κινδύνου αποτελούν η παρατεταμένη έκθεση σε οιστρογόνα (εξωγενή ή ενδογενή), η χρόνια αμηνόρροια (απουσία περιόδου), η παχυσαρκία, η υπέρταση, ο διαβήτης (σάκχαρο), η πρώιμη εμμηναρχή, η όψιμη εμμηνόπαυση, το ιστορικό (σύνδρομο Lynch 2).
Aντιθέτως υπάρχουν παράγοντες που προστατεύουν από τον καρκίνο του ενδομητρίου όπως τα αντισυλληπτικά (μέχρι και 50% μείωση του κινδύνου), η εγκυμοσύνη σε μεγάλη ηλικία, η κατανάλωση καφέ και πράσινου τσαγιού, το κάπνισμα (τα όποια οφέλη του καπνίσματος, είναι μακράν λιγότερο σημαντικά από τις καταστροφικές συνέπειές του στην υγεία του ανθρώπου).

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα εκδηλώνονται σχεδόν πάντα με ανώδυνη κολπική αιμορραγία, κάτι που θα πρέπει πάντα να διερευνάται σε γυναίκες που βρίσκονται σε εμμηνόπαυση.
Στις γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία, η διερεύνηση θα πρέπει να γίνεται όταν παρουσιάζουν αιμορραγία σε ημέρες εκτός περιόδου.

Η πρώτη εξέταση στο γυναικολόγο, θα είναι ένα διακολπικό υπερηχογράφημα με το οποίο θα έχουμε μια εκτίμηση της κατάστασης μετρώντας το ενδομήτριο και στη συνέχεια αν κριθεί απαραίτητο, θα ακολουθήσει μια βιοψία συνήθως με απόξεση.

Από κει και πέρα εάν η διάγνωση επιβεβαιωθεί ιστολογικά, μια αξονική ή/και μια μαγνητική τομογραφία θα μας δώσει περισσότερες πληροφορίες για την έκταση της νόσου και θα αποφασιστεί το χειρουργικό πλάνο.

Θεραπεία

Το χειρουργείο περιλαμβάνει αφαίρεση της μήτρας μαζί με τον τράχηλο και τις ωοθήκες και ενδεχομένως τους λεμφαδένες( συνήθως εφαρμόζοντας την τεχνική του λεμφαδένα «φρουρού») αναλόγως την αρχική ιστολογική και τον απεικονιστικό έλεγχο. Στα πρώιμα στάδια το χειρουργείο γίνεται με ασφάλεια με τη μέθοδο της λαπαροσκόπησης, συμβάλλοντας σημαντικά στη γρήγορη ανάρρωση της ασθενούς.

Μετά το χειρουργείο, έχοντας κάνει αυτό που λέμε σταδιοποίηση της νόσου και έχοντας την τελική ιστολογική, συγκαλείται ογκολογικό συμβούλιο και αποφασίζεται από κοινού με ιατρούς ογκολόγους, ακτινολόγους, ακτινοθεραπευτές και παθολογοανατόμους, το αν θα χρειαστεί περαιτέρω θεραπεία από τη χειρουργική. Αυτή μπορεί να είναι χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία, συνδυασμός, ή και τίποτα, ώστε να εξασφαλίσουμε τα μικρότερα δυνατά ποσοστά υποτροπής στο μέλλον.
Σε κάποιες περιπτώσεις όπου το στάδιο είναι προχωρημένο, ή λόγω μεγάλης ηλικίας της ασθενούς, η θεραπεία είναι συντηρητική και περιλαμβάνει ακτινοθεραπεία ή/και ορμονοθεραπεία.
Σε γυναίκες νεότερης ηλικίας και υπό προϋποθέσεις είναι δυνατή η διατήρηση της μήτρας και η επίτευξη εγκυμοσύνης.

Στάδια

Φυσικά, όσο γίνεται η διάγνωση γρηγορότερα, τόσο η πρόγνωση είναι καλύτερη.

Στάδιο 1, ο καρκίνος περιορίζεται στο σώμα της μήτρας.
Στάδιο 2, ο καρκίνος έχει προχωρήσει και στον τράχηλο της μήτρας.
Στάδιο 3, ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί τοπικά στις ωοθήκες, τις σάλπιγγες, στον κόλπο, ή/και στους λεμφαδένες.
Στάδιο 4, ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί στην ουροδόχο κύστη, στο έντερο ή/και στο ήπαρ, πνεύμονες, εγκέφαλο.

Σε γενικές γραμμές, ο καρκίνος του ενδομητρίου, διαγιγνώσκεται σε αρχικά στάδια (1 και 2), είναι πολύ καλής πρόγνωσης, με υψηλά ποσοστά ίασης, προσδόκιμο ζωής και με καλή ποιότητα ζωής.

Προσδόκιμο ζωής

Στο στάδιο 1 το προσδόκιμο ξεπερνάει το 90% στα 5 χρόνια μετά τη διάγνωση.
Στο στάδιο 2, γύρω στο 75%.
Στο στάδιο 3, σχεδόν το 50%.
Στο στάδιο 4, το 15%.