Ο πρωτοπαθής καρκίνος του κόλπου αντιστοιχεί περίπου στο 3% όλων των γυναικολογικών καρκίνων. Περίπου 1 στις 100.000 γυναίκες διαγιγνώσκονται με καρκίνο του κόλπου, με μέσο όρο ηλικίας τα 60 χρόνια.
Τα περισσότερα περιστατικά καρκίνου του κόλπου, όπως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, σχετίζονται με επιμόλυνση του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων, δηλαδή το HPV high risk (στελέχη 16 ή 18 ή και άλλους). Κατά συνέπεια ο κολπικός καρκίνος έχει τους ίδιους παράγοντες κινδύνου με τον καρκίνο του τραχήλου: οι πολλαπλοί ερωτικοί σύντροφοι, η πρώιμη σεξουαλική ενηλικίωση, το κάπνισμα, κλπ.
Ιδιαίτερη παρακολούθηση θα πρέπει να έχουν οι γυναίκες με ιστορικό καρκίνου του τραχήλου ή του ενδομητρίου, αφού μπορεί μια ενδεχόμενη υποτροπή να εκδηλωθεί στην περιοχή του κόλπου και να μην πρόκειται για πρωτοπαθή καρκίνο του κόλπου.
Η κολπική αιμόρροια είναι το πιο κοινό σύμπτωμα, ενώ πολλές γυναίκες είναι ασυμπτωματικές και η διάγνωση γίνεται τυχαία μετά από μια γυναικολογική εξέταση ρουτίνας. Επίσης ένα μόρφωμα στην περιοχή του κόλπου ή στην είσοδο του κόλπου μπορεί να οδηγήσει τη γυναίκα στο γυναικολόγο.
Η διάγνωση γίνεται με τη λήψη βιοψίας στην ύποπτη περιοχή και αν επιβεβαιωθεί, τότε πραγματοποιείται συμπληρωματικός απεικονιστικός έλεγχος (μαγνητική τομογραφία, αξονική τομογραφία, pet scan).
Η θεραπεία όπως πάντα εξατομικεύεται ανάλογα με τη θέση, το στάδιο, την ηλικία και τη γενική κατάσταση της ασθενούς. Στα αρχικά στάδια, γενικά προτιμάται η χειρουργική εξαίρεση της βλάβης ενώ η ακτινοθεραπεία προτιμάται σε πιο προχωρημένα στάδια με καλά αποτελέσματα.